DJC

NGUỒN: Elite Vietnam

Lý Nam Đế

152 lượt xem

3 phút để đọc

Bài viết thuộc Dự án "Việt Nam tinh hoa" do Đặng Vũ Ngọc Mai (lớp chuyên Sử, trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam) và đội nhóm Gen Z thực hiện dưới sự hướng dẫn của Ban Cố vấn cao cấp và được bảo trợ truyền thông bởi các kênh uy tín. Nội dung tiếng Việt, Bản dịch ra tiếng Anh và hình ảnh thiết kế do các bạn Gen Z trong dự án thực hiện có thể còn nhiều thiếu sót nhưng các bạn đã rất nỗ lực. Do vậy, mong nhận được góp ý từ cộng đồng để bài viết được hoàn thiện hơn.


The article is a part of the Elite Vietnam project, which is led by Dang Vu Ngoc Mai (history specialized Class, Hanoi - Amsterdam HIgh School for the Gifted) and the Gen Z team. The project is consulted by the Senior Advisory Board, and is also supported by prestige media channels.The Vietnamese content, English translation, and design graphics created by Gen Z in the project may have mistakes, but they have contributed a great deal of effort. As a result, we want to receive feedback from the community in order to improve the article.

Lý Nam Đế

Vạn Xuân - Cột mốc tự hào Đại Việt


LÝ NAM ĐẾ (LÝ BÍ)

Lý Nam Đế (503 – 548), húy là Lý Bí hoặc Lý Bôn, là vị vua đầu tiên của nhà Tiền Lý và nước Vạn Xuân. Ông là 1 trong 14 anh hùng tiêu biểu của dân tộc Việt Nam. Nhiều sách sử cho biết tổ tiên của Lý Nam Đế là người tỉnh Sơn Tây vào cuối thời Tây Hán thì tránh sang ở Giao Châu để lánh nạn loạn Vương Mãng. Qua chín đời, đến đời Lý Bí thì dòng họ Lý đã ở Việt Nam được hơn năm thế kỷ.


KHỞI NGHĨA LÝ BÍ và sự khai sinh nước Vạn Xuân

Tháng 1/542: Lý Bí dựng cờ khởi nghĩa tại Thái Bình (Sơn Tây).

Sau 3 tháng từ khi cuộc khởi nghĩa Lý Bí diễn ra, nghĩa quân đã giành được thắng lợi, chiếm được hầu hết các quận, huyện. Thứ sử Tiêu Tư của nhà Lương hoảng sợ, đã bỏ thành Long Biên (nay là Bắc Ninh) bỏ chạy về Trung Quốc.

Tháng 4/542: Nhà Lương tăng cường lực lượng

Nhà Lương tăng cường huy động quân sang đàn áp cuộc khởi nghĩa của Lý Bí nhưng đã gặp phải thất bại, nghĩa quân anh dũng chiến đấu đánh đuổi được quân Lương và giải phóng được Hoàng Châu.


Năm 543 Cuộc tấn công lần 2 của nhà Lương

Nhà Lương vẫn chưa từ bỏ ý định tiếp tục cho quân sang tấn công quân ta lần 2. Quân ta nghênh chiến và đánh địch tại Hợp Phố. Sau thời gian chống trả quyết liệt, quân ta cũng đã giành được thắng lợi, buộc nhà Lương phải rút quân.


Năm 544 Lý Bí lên ngôi, nước Vạn Xuân ra đời

Sau khi đánh bại quân Lương giành được thắng lợi hoàn toàn, Lý Bí lên ngôi làm hoàng đế lấy tên là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân, dựng kinh đô tại cửa sông Tô Lịch.


Năm 548 Lý Bí qua đời

Ngày 13 tháng 4 dương lịch, Lý Nam Đế Ở động Khuất Lão lâu ngày bị nhiễm bệnh, ốm qua đời. Ông ở ngôi được năm năm (543–548), thọ 46 tuổi.


Cuộc khởi nghĩa Lý Bí kết thúc thắng lợi và mang lại ý nghĩa vô cùng to lớn: Nhà nước Vạn Xuân được thành lập, có nhà nước riêng, chế độ cai trị tự chủ, đưa đất nước thoát khỏi ách thống trị của nhà Lương.

Cuộc khởi nghĩa Lý Bí mang lại tiếng vang lớn trên cả nước. Ngày nay để tưởng nhớ đến công ơn của vị vua Lý Nam Đế người dân đã lập đền thờ tại nhiều nơi.

Nguồn sưu tầm



Ly Nam De

Van Xuan - The Proud Milestone of Đại Việt
 

LY NAM DE (LY BI)

Ly Nam De (503 - 548), whose taboo name was Ly Bi or Ly Bon, was the first king of the Former Ly dynasty and the country of Van Xuan. He was one of 14 typical heroes of Vietnam. ​​Many history books say that Ly Nam De's ancestors were from Son Tay province, who escaped to Giao Chau to avoid the rebellion of Vuong Mang at the end of the Western Han dynasty. After 9 generations, by the time of Ly Bi’s, the Ly family had been in Vietnam for more than five centuries.

THE UPRISING OF LY BI and the birth of Van Xuan

January 542: Ly Bi raised the flag of rebellion in Thai Binh (Son Tay).

After 3 months since the uprising took place, Ly Bi’s army gained victory and conquered most of the districts. Tieu Tu, the governor of the Luong dynasty, panicked and left Long Bien citadel (in Bac Ninh nowadays) and fled to China.


April 542: The Luong dynasty strengthened its forces

The Luong dynasty increased its mobilization of troops to suppress Ly Bi's uprising but failed. Our army fought bravely to repel the Luong troops and liberated Hoang Chau.


543: The second attack of the Luong dynasty

The Luong dynasty still did not give up its intention to continue sending troops to attack our country for the second time. Our troops accepted the battle and fought the enemy at Hop Pho. After a period of fierce resistance, our army won the victory which forced the Luong dynasty to withdraw.


544, Ly Bi ascended to the throne, Van Xuan was founded.

After defeating the Luong army and gaining complete victory, Ly Bi became the emperor and took the name Ly Nam De, named the country Van Xuan, placed the capital at the estuary of the To Lich River.


In 548, Ly Bi died

On April 13th of the solar calendar, Ly Nam De was infected during his stay in Khuat Lao cave and died. He reigned for five years (543–548), and passed way at the age of 46.


The uprising of Ly Bi ended successfully and brought great significance: Van Xuan was established; it had its own state, autonomous rule, and eliminated the domination of the Luong Dynasty.
 

The uprising of Ly Bi had great resonance throughout the country. Nowadays, to commemorate the merits of Ly Nam De, p temples were built in many places.

Collected source


Elite Vietnam

NHỮNG Người Việt Sử TIÊU BIỂU

SỰ KIỆN VÀ TIN TỨC